Wiek emerytalny w Europie, Polsce i na świecie

Wiek emerytalny
Reklama

Wiek emerytalny w Europie – a na świecie dzieci

W wielu krajach, które odwiedziliśmy podczas podróży dookoła świata, nie ma czegoś takiego jak wiek emerytalny. Ba, nie ma czegoś takiego jak emerytura! Obowiązuje zasada: nic Ci się od Państwa nie należy.

Jeśli chcesz godnie żyć na starość, to masz tam 3 wyjścia:

Reklama
  • pracować także w „wieku emerytalnym” (lub osiągać dochód w inny sposób),
  • mieć własne oszczędności,
  • mieć dzieci, które będą Cię utrzymywać (taka transakcja wiązana, w zamian za ich utrzymywanie w dzieciństwie).

Dlatego tak wielu starszych ludzi widzieliśmy w pracy: sprzedawali warzywa na targu, wynajmowali pokoje turystom, pracowali w ogródkach, sklepach. A po ulicach biegały dzieci – najlepsze zabezpieczenie emerytalne w Ameryce Łacińskiej, Afryce i Azji.

Wiek emerytalny w Niemczech – Otto Bismarck

I tak działało to od wieków. Emerytura to wynalazek stosunkowo młody. Wprowadził ją kanclerz Bismarck w Niemczech w 1889r. Ustalił wiek emerytalny – 65 lat, ale ludzie umierali wtedy zwykle koło pięćdziesiątki – dlatego emerytura dotyczyła nielicznych i wypłacano ją zazwyczaj krótko, bo osoby, które dożywały wieku emerytalnego, szybko umierały. I nie był to prezent od państwa, bo jednocześnie wprowadzono obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne pracowników.

Większość ludzi nie dożywała emerytury i praca przez całe życie była czymś normalnym. Postęp medycyny powodował wzrost średniej długości życia, np. w 1910r. ludzie w Niemczech żyli średnio już 64 lata, ale wiek emerytalny także podniesiono – do 70 lat.

Wiek emerytalny w USA i umowa międzypokoleniowa

Tak samo było w USA – w 1910r. wiek emerytalny wynosił 74 lata – o wiele więcej, niż oczekiwana długość życia. Wcześniej pieniądze wypłacano tylko weteranom wojennym (dlatego weteran był świetnym kandydatem na męża!).

Mniej więcej w tym czasie wprowadzono zasadę, że emerytury są wypłacane na zasadzie umowy międzypokoleniowej – bieżące składki pracowników są przeznaczane na emerytury dla dzisiejszych emerytów, a w zamian dawana jest pracownikom tylko obietnica (!), że kiedy sami dojdą do wieku emerytalnego, dostaną emeryturę ze składek swoich dzieci. Tak działa nie tylko ZUS, ale też systemy emerytalne w innych krajach.

Oczywiście powstaje problem, bo:

  • ludzie żyją coraz dłużej = spędzają wiele lat na  emeryturze,
  • mają coraz mniej dzieci i to w coraz późniejszym wieku = nie ma kto płacić składek,
  • coraz później wchodzą na rynek pracy (długa edukacja) = płacą składki nie od 18., ale  np. od 25. roku życia.

Od dawna same składki emerytalne nie wystarczają na pokrycie wypłat dla emerytów – duża część dopłacana jest z innych podatków. Gdyby tak nie było, to dzisiejszy wiek emerytalny w Polsce musiałby wynosić nie 65 czy 67, ale 76 lat.

Wiek emerytalny w Europie

Kobiety we Włoszech, Słowenii, Francji, Belgii i Grecji żyją na emeryturze przeciętnie 27 lat (!), mężczyźni – 23 lata. Za 10 lat 40% mieszkańców Unii Europejskiej przekroczy 65. rok życia, a niektóre kraje będą musiały wypłacać emerytury o łącznej wartości 20% PKB.

Komisja Europejska sugeruje, że wiek emerytalny w Unii Europejskiej powinien zostać podniesiony stopniowo do 70 roku życia. W Wielkiej Brytanii, Francji, Włoszech Irlandii już wiadomo, że będzie zwiększany przynajmniej do 68 lat, w Niemczech Holandii do 67 lat.

Premier Szwecji uważa, że wiek emerytalny powinien zostać podniesiony do 75 lat, a ludzie powinni wielokrotnie zmieniać zawód – dlatego w Szwecji powstają liczne inicjatywy edukacyjne, uniwersytety, kursy i szkolenia dla osób po 50 roku życia.

Norwegii w ogóle zniesiono minimalny wiek emerytalny (67 lat) – wprowadzono po prostu zasadę, że im później przechodzisz na emeryturę, tym wyższe świadczenia dostajesz.

Powszechną tendencją jest też zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn – wszak to kobiety żyją dłużej i dłużej przebywają na emeryturze.

Jaki jest powszechny wiek emerytalny w Europie i na świecie?

Zrównany wiek emerytalny kobiet i mężczyzn mają lub właśnie wprowadzają m.in.:

  • 68 lat: Finlandia
  • 67 lat: Szwecja, Dania, Islandia, Norwegia (ale patrz wyżej), Hiszpania, Holandia, Niemcy
  • 66 lat: Irlandia
  • 65 lat: Belgia, Bośnia i Hercegowina, Cypr, Grecja, Kosowo, Luksemburg, Portugalia

Wiek emerytalny we Francji to obecnie 62 lata, ale planuje się tam wprowadzenie systemu na wzór niemiecki, co w konsekwencji podniesie wiek emerytalny do 65-67 lat.

Japonii wiek emerytalny to prawie 70 lat, a w USA 67 lat. We Włoszech planuje się podwyższenie wieku emerytalnego dla mężczyzn do 70 lat.

Niski wiek emerytalny (60 lat dla mężczyzn i 55 lat dla kobiet) mają takie państwa jak: Białoruś, Rosja, Ukraina, Uzbekistan – ale także tam jest on radykalnie podnoszony.

Wiek emerytalny w Polsce – emerytury po nowemu

System emerytalny PAYGO (Pay As You Go), czyli nasza umowa międzypokoleniowa, sprawdza się tylko w krajach, gdzie jest nieporównywalnie więcej pracowników niż emerytów. Utrzymywanie go na siłę wymaga zmniejszenia wysokości emerytur, podwyższenia podatków i podniesienia wieku emerytalnego.

W Polsce i Unii Europejskiej za 20-30 lat 1 emeryt będzie przypadał na 1 pracownika. Do tego aż 90% ludzi będzie dożywać wieku emerytalnego. Dlatego mowy nie ma, żeby w Polsce i Unii Europejskiej skończyło się na podniesieniu wieku emerytalnego do 67 lat.

Jeśli nie ma co liczyć na emeryturę od państwa, trzeba się zabezpieczyć inaczej. 2/3 Niemców samodzielnie oszczędza w dobrowolnych programach emerytalnych. Podobnie jest w USA, Australii i Europie Zachodniej. W Kanadzie państwo gwarantuje tylko ułamek pieniędzy potrzebnych do życia – całą resztę trzeba zaoszczędzić w inny sposób.

System emerytalny w Chile

Za wzór reform emerytalnych służy Chile. W 1981 r. dotychczasowy system oparty na umowie międzypokoleniowej bliski był bankructwa, dlatego wprowadzono całkowicie prywatny system emerytalny.

Pracownicy oszczędzają i gromadzą kapitał w prywatnych funduszach emerytalnych. Ważne jest słowo „kapitał”, bo np. na koncie ZUS, zgodnie z ustawą, gromadzi się informacje (!!!) o wpłaconych składkach.

Poza emeryturami z funduszy prywatnych, państwo wypłaca w Chile niską minimalną emeryturę tym, którzy przepracowali 20 lat. Nie ma jednak przymusowych składek na „ZUS”, a świadczenia te są finansowane z podatku VAT.

Ta część systemu jest zgodna z wymyślonym w 1942 r. w Wielkiej Brytanii tzw. systemem Beveridge’a, który opierał się na wypłacaniu równych, całkowicie minimalnych emerytur – ale z podatków, a nie ze składek emerytalnych.

Sprawność takiego systemu widać od razu:

  • W Chile pracownicy płacą składki w wysokości 10% pensji, a emerytury wynoszą średnio 80% ostatniego wynagrodzenia.
  • W Polsce pracownicy płacą składki w wysokości 40% pensji, a emerytury wynoszą średnio 68% ostatniego wynagrodzenia.

Chilijski system emerytalny skopiowało ponad 30 krajów, głównie Ameryki Łacińskiej (m.in. w Argentynie i w Meksyku).

Emerytury na świecie

Istnieje wiele państw, gdzie w ogóle nie ma powszechnych emerytur.

W wielu krajach Ameryki Łacińskiej, Afryki i Azji, emerytury otrzymuje tylko wąska grupa wojskowych i niektórych urzędników państwowych – czyli dziś jest tam mniej więcej tak, jak np. we Francji przez całą 2. połowę XIX wieku.

Chinach system emerytalny jest dobrowolny – ale i tak uprzywilejowani są urzędnicy państwowi, wojsko i działacze partyjni – ich emerytura jest 3-krotnie wyższa niż pozostałych.

Wiek emerytalny w Polsce

A w Polsce? W Polsce rusza taka oto kampania informacyjna: Normalne życie po 60 (Facebook, Twitter).

Najczęściej wyszukiwane:

  • wiek emerytalny w europie
  • wiek emerytalny na swiecie
  • wiek emerytalny w usa
  • wiek emerytalny w niemczech
  • wiek emerytalny usa
  • wiek emerytalny we francji
  • wiek emerytalny w polsce
  • emerytury na świecie
  • wiek emerytalny niemcy
  • system emerytalny w usa
  • jaki jest wiek emerytalny we francji
  • emerytura w europie
Podobne wpisy
Dobry artykuł?
Polub ten serwis
oraz ten artykuł

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Trackback