Rzepedź – historyczne i zabytkowe oblicze

Rzepedź leży w województwie podkarpackim na pograniczu Beskidu Niskiego (wikipedia.org) i Bieszczadów. Miejscowość bardzo chętnie odwiedzają turyści, którzy lubią wędrować po górach. Tutaj znajdziemy ciszę i spokój, zwłaszcza jeśli po tygodniach ciężkiej pracy chcemy dosłownie uciec w Bieszczady. Z Rzepedzi jest do nich naprawdę blisko. Oczywiście, z tego względu warto zarezerwować nocleg, np. na meteor-turystyka.pl (Rzepedź).

Miejscowość powstała w 1526 roku jako wieś królewska na mocy przywileju udzielonego przez starostę sanockiego Mikołaja Wolskiego. W tym samym roku również wybudowano tu pierwszą cerkiew grekokatolicką. Ludność tego wyznania przez wiele wieków stanowiła zdecydowaną większość mieszkańców. Osada rozwijała się i rosła w siłę, aż do 1657 roku, kiedy to najechał ją Jerzy Rakoczy w trakcie swojego pochodu przez Karpaty. Wioska została spustoszona i zniszczona. W wyniku pierwszego rozbioru Polski znalazła się ona w zaborze austriackim. Po rozbiorach osada stała się własnością rządu.

W pierwszych latach XIX wieku kupił ją Jan Kanty Podolecki, który wychował się w pobliskim Lesku, w majątku Wincentego Krasickiego. Po jego śmierci przeprowadził się do Rzepedzi wraz z rodzicami i znacznie ożywił tamtejszy dwór. Podolecki tutaj tworzył (napisał między innymi powieść „Hnatowe Berdo”, na podstawie lokalnego podania oraz „Elegię na śmierć wieszcza z Miodobrodu Tymona Zaborowskiego”). Poza tym badał on kulturę Łemków, prowadził działalność polityczno-społeczną oraz zarządzał majątkiem. Dwór stał się centrum życia towarzyskiego, w którym chętnie udzielano schronienia emisariuszom i powstańcom.

W 1824 roku w Rzepedzi została wybudowana i konsekrowana istniejąca do dziś cerkiew grekokatolicka pod wezwaniem świętego Mikołaja. Po 1832 roku wieś kupił Stanisław Niezabitowski, oficer wojsk polskich, który po upadku powstania listopadowego osiadł tu już na resztę życia. W czasie I wojny światowej w okolicy toczyły się ciężkie walki. Po II wojnie światowej wysiedlono większość tutejszych mieszkańców. Jednak część z nich powróciła po 1956 roku. Jeśli chcemy zobaczyć jakieś lokalne zabytki, warto na pewno zwrócić uwagę na wspomnianą wcześniej XIX-wieczną cerkiew oraz jej dzwonnicę z 1824 roku. Oprócz tego bardzo ciekawym obiektem jest kaplica Proroka Ilji z lat 30. XX wieku, na którą również warto zwrócić uwagę.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>